maarigudi. com 
T-Minus 10… 9… 8… 7… ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಬಿಗಿಹಿಡಿದ ವಾತಾವರಣ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10:18 ರ ನಿಖರ ಸಮಯ, ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ PSLV ರಾಕೆಟ್ ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಕೆನ್ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತಾ ನೀಲಾಕಾಶವನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಚಿಮ್ಮಿತು! ಮಿಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಾನಿಟರ್ಗಳ ಮೇಲಿದ್ದವು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹಳೆಯ, ಚಿರಪರಿಚಿತ ಗೆಲುವಿನ ನಗು.
ISRO is known for its remarkable achievements in space exploration.
ಆದರೆ… ರಾಕೆಟ್ ಮೂರನೇ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ನ ಗ್ರಾಫ್ಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದವು. ರಾಕೆಟ್ನ ಟ್ರಾಜೆಕ್ಟರಿ (Trajectory) ಹಾದಿ ತಪ್ಪಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತು. ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕನಸುಗಳು ಕಕ್ಷೆ ಸೇರುವ ಮುನ್ನವೇ ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿದ್ದವು! ಇದು ಜನವರಿ 12, 2026 ರಂದು ನಡೆದ PSLV-C62 Mission ನ ಕರಾಳ ದೃಶ್ಯ. ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ಘಟನೆ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ: ನಿಜಕ್ಕೂ “ISRO Workhorse Failing?”
ISRO
ಬನ್ನಿ, ಹಲೋ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರೇಮಿಗಳೇ (Space enthusiasts)! ಇಂದಿನ ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಥ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ನಿಗೂಢವಾದ ವೈಫಲ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು (technical facts) ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡೋಣ.
ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿದ PSLV-C62 Mission ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ!
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ನಷ್ಟವಾಯಿತು? (The Lost Payloads & Informative Facts)
PSLV-C62 Mission ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು NewSpace India Limited (NSIL) ನ ಬೃಹತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 16 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಪೇಲೋಡ್ಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
- EOS-N1 (Anvesha – ಅನ್ವೇಷಾ): ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಗ್ರಹವಲ್ಲ! ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಉಪಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ Synthetic Aperture Radar (SAR) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿತ್ತು. ದಟ್ಟವಾದ ಮೋಡಗಳಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕತ್ತಲಿದ್ದರೂ, ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಣ್ಗಾವಲು (border surveillance) ಮಾಡುವ ರಕ್ಷಣಾ ಅಸ್ತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು.
- KID (Kestrel Initial Demonstrator): ಯುರೋಪ್ನ ಸ್ಪೇನ್ ಮೂಲದ Orbital Paradigm ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರುವ (re-entry) ಹೀಟ್-ಶೀಲ್ಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿತ್ತು.
- AayulSAT: ಇದು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘OrbitAID Aerospace’ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಉಪಗ್ರಹ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇತರ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ತುಂಬುವ (in-orbit refueling) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನ್ಯಾನೋ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಕಕ್ಷೆ ಸೇರದೆ ಭಸ್ಮವಾದವು.
ಅಸಲಿಗೆ ಆ ದಿನ ಆಗಿದ್ದೇನು? ರಹಸ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ (The Technical Autopsy)
ಉಡಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳು (ಘನ ಇಂಧನ ಮತ್ತು Vikas Engine ದ್ರವ ಇಂಧನ) ಅತ್ಯಂತ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು. ಆದರೆ, ರಾಕೆಟ್ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ (PS3 – Third Stage) ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ, ರಹಸ್ಯ ದೋಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು ‘Roll Rate Disturbance’.
ಅಂದರೆ, ರಾಕೆಟ್ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ (axis) ಸುತ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ರಾಕೆಟ್ನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ Thrust Vector Control (TVC) ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಥವಾ ಆಕ್ಟಿವೇಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ (actuators) ಆದ ದಿಢೀರ್ ಕೈಕೊಡುವಿಕೆ (malfunction) ಎಂದು ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಡೇಟಾ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ತಪ್ಪಿದ ರಾಕೆಟ್, ತಾನು ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು (Sun-Synchronous Orbit) ತಲುಪಲು ಬೇಕಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವೇಗವನ್ನು (velocity) ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಡೀ PSLV-C62 Mission ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ISRO Workhorse Failing? ಸತತ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಆತಂಕ!
ISRO ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ PSLV ಯನ್ನು ‘ದುಡಿಯುವ ಕುದುರೆ’ (Workhorse) ಎಂದೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರಯಾನ, ಮಂಗಳಯಾನದಂತಹ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ರಾಕೆಟ್. ಆದರೆ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ “ISRO Workhorse Failing?” ಎಂಬ ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಇದು ಸತತ ಎರಡನೇ ವೈಫಲ್ಯ!
ನೆನಪಿರಲಿ, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಯಾದ ‘PSLV-C61’ ಮಿಷನ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. SpaceX ನ Falcon 9 ನಂತಹ ಮರುಬಳಕೆಯ ರಾಕೆಟ್ಗಳು (reusable rockets) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಅತಿ ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ರಾಕೆಟ್ ಸತತವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿರುವುದು Commercial Space Market ನಲ್ಲಿ ISRO ದ ಮುಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಮಾ ಕಂತುಗಳು (insurance premiums) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಮುಂದೇನು? ಇಸ್ರೋದ ಬಿರುಸಿನ ತನಿಖೆ (The Road Ahead)
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ರಿಸ್ಕ್ (risk) ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಸಿರಿನಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇಸ್ರೋದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ವಿ. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ Failure Analysis Committee (FAC) ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಕೆಟ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಸೆಕೆಂಡಿನ ಡೇಟಾವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಣು-ಅಣುವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. Quality assurance ನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಲೋಪವಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಹೊಸ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದೆಯೇ? ಎಂದು ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು; ನಮ್ಮ LVM3 (ಬಾಹುಬಲಿ ರಾಕೆಟ್) ಮತ್ತು ಹೊಸ SSLV ರಾಕೆಟ್ಗಳು ಈಗಲೂ 100% ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾಹನದ ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಇಸ್ರೋದ ದೈತ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು (Conclusion)
ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ಈ PSLV-C62 Mission ನ ವೈಫಲ್ಯವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಹಿ ಘಟನೆಯಾದರೂ, ಭವಿಷ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಇದೊಂದು ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸಿ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, PSLV ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಿ ಕಮ್ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ ನಮಗಿದೆ. “ISRO Workhorse Failing?” ಎಂಬ ಕಟು ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯೇ ದಿಟ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿದೆ!
ಈ ಥ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀವೇನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೀರಿ? ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ರಿಸ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು? ಕಮೆಂಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ!
ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಈ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ರಿಸ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?
